Çemen Savaşının Nedenleri

Yassı Çemen Savaşının Nedenleri

Çemen Savaşının Nedenleri

Yassı Çemen Savaşı, 1230 yılında günümüz Erzincan ili yakınlarında, Anadolu Selçuklu Devleti ile Harzemşahlar Devleti arasında meydana gelmiş, Anadolu Selçuklu Devletinin galibiyetiyle sonuçlanarak Anadolu Selçuklularının Doğu Anadolu Bölgesine hakim olmasını sağlamıştır.
Savaşın tarafları olan iki Türk Devleti Selçuklular ve Harzemşahlılar, 13. Yüzyıl’da Batı Asya ve Orta Doğu bölgelerinde hakimiyet sürmekteydiler. Anadolu Selçuklu Devleti, 1230’lu yıllarda en parlak dönemini yaşamakta ve Anadolu’nun iç bölgelerinin tamamını hakimiyeti altına almış, sınırları Eskişehir’den Kayseri’ye, Sinop’tan Mersin’e kadar genişletmiş durumdaydı. Harzemşahlılar ise 12. Yüzyıl boyunca hüküm sürdüğü Türkmenistan, Özbekistan, Afganistan ve Kuzey İran bölgelerindeki hâkimiyetlerini Moğol İstilaları sonucunda kaybederek Anadolu’ya doğru harekete girişmişlerdi. Haliyle Harezmşahlıların Anadolu’ya ilerlemeleri, Anadolu Selçuklu Devletini rahatsız etmiş, hâkimiyet alanı tehdit altında olan Anadolu Selçukluları ile kendilerine yeni bir hâkimiyet alanı arayışı içerisine giren Harzemşahlılar arasında savaş kaçınılmaz hale gelmişti. Esasında önceleri, Moğol istilalarıyla zayıflayan ve Anadolu Selçuklularına karşı güç yetiremeyecek olan Harezmşahlılar, Anadolu Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubat ile iyi ilişkiler içerisine girerek dostluğunu kazanma gayreti içerisine girişmişti. Ancak Moğollar, Harezmşahlılar ile Selçukluların ittifak kurmasının kendisine karşı bir tehdit oluşturacağını ön görmekteydi.
Moğol hükümdarı Cengiz Han, Harezmşahlılar ile Selçukluların arasına ihtilaf meydana getirmek amacıyla askerlerine Harezm askerlerinin kıyafetlerini giydirerek Selçuklu şehirlerini istila ve talan hareketlerine girişti. Böylelikle Anadolu Selçukluları ile Harezmşah Devleti arasında düşmanlık meydana gelmesini sağladılar.

Bu husumet, Ahlat kalesi meselesi ile daha da derinleşerek Yassı Çemen Savaşı’nın temel sebeplerini meydana getirmeye başladı. Anadolu Selçuklularının eski Ahlat Valisi Hacip Ali, Harezmşahlıların ele geçirdiği Ahlat Kalesi’ni geri almak için harekete geçip kaleyi tekrar geri aldı.

Üstelik Türk ve Müslüman olan Harezmşahlılar Devletinin ordusu, kendileri gibi Türk ve Müslüman olan Anadolu Selçukluları ile savaşmaktan kaçınıyorlardı. Anadolu Selçuklu Devleti ise en parlak dönemini yaşıyordu ve Anadolu’nun büyük kısmına hakim durumdaydı. 1230 yılında meydana gelen Yassı Çemen savaşı sonunda ağır bir yenilgiye uğrayan Harezmşah Hükümdarı Celalettin Harezm, savaşın sonundaki ağır mağlubiyetin üzerine hem düşmanlarından hem de kendi askerlerinden kaçmak zorunda kaldı. Beraberinde kendisine bağlı birkaç asker alabilen Celalettin Harezm, savaş meydanından kaçabilse de kaçış yolunda yolunu kesen atlı hırsızlar tarafından öldürüldü.

Yassı Çemen Savaşı neticesinde Harezmşah Devleti tamamen yıkılmış ve Anadolu Selçuklu Devleti, sınırlarını Ahlat, Bitlis, Van, Malazgirt ve Tiflis’e kadar genişletmişti ancak Harezmşahlıları İç Asya’dan koparıp Anadolu’ya sürükleyen Moğollar ile karşı karşıya gelmelerine sebep olmuştu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir